Kháng sinh là gì? Tác hại của việc sử dụng kháng sinh không đúng cách

0888586369
Kháng sinh là gì? Tác hại của việc sử dụng kháng sinh không đúng cách
Ngày đăng: 28/05/2021 03:01 PM

    Kháng sinh là những chất kháng khuẩn được tạo ra bởi các chủng vi sinh vật hoặc nguồn gốc từ tổng hợp, bán tổng hợp có tác dụng tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của các vi sinh vật khác. 
    Sự ra đời của kháng sinh đã đánh dấu một kỷ nguyên mới của y học về điều trị các bệnh nhiễm khuẩn, cứu sống hàng triệu người khỏi các bệnh nhiễm khuẩn nguy hiểm. Tuy nhiên do việc sử dụng rộng rãi, lạm dụng, chưa hợp lý nên tình trạng kháng kháng sinh của các vi sinh vật ngày một gia tăng. Mức độ kháng thuốc ngày càng trầm trọng làm ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, nguy cơ tử vong cao, thời gian điều trị kéo dài, chi phí điều trị tăng cao, ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh và cộng đồng.

    1. Đề kháng kháng sinh là gì? Tình hình đề kháng kháng sinh ở Việt Nam

    Khi người bệnh mắc các bệnh lý liên quan đến nhiễm khuẩn (nhiễm khuẩn hô hấp, nhiễm khuẩn đường tiểu, nhiễm khuẩn tiêu hóa, nhiễm khuẩn da, mô mềm…) cần phải sử dụng kháng sinh, thuốc kháng sinh sẽ tác động lên một hay nhiều bộ phận của tế bào vi khuẩn và tiêu diệt gần như tất cả các loại vi khuẩn, trừ một số loại mang gen đột biến chọn lọc có khả năng kháng lại tác động của thuốc làm cho kháng sinh không còn tác dụng giết chết vi khuẩn, sinh ra kháng thuốc. Những vi khuẩn kháng thuốc này tiếp tục phát triển, nhân lên, phát tán và lây nhiễm sang những người khác khiến kháng sinh dần mất tác dụng, gây ra tình trạng đề kháng kháng sinh cộng đồng.

    Kết quả nghiên cứu của nhiều công trình đã công bố tại Việt Nam và thế giới cho thấy độ nhạy cảm của vi khuẩn đối với các kháng sinh có xu hướng giảm dần, thậm chí mức độ đề kháng đang ở mức cao, đáng báo động. Chẳng hạn, với các kháng sinh cơ bản điều trị nhiễm khuẩn hô hấp như viêm họng, ho, viêm phế quản, viêm phổi thì vi khuẩn còn tương đối nhạy cảm nhưng để phát huy hiệu quả điều trị thì phải tăng liều dùng rất nhiều lên so với trước kia, đi kèm theo đó các tác dụng không mong muốn cũng sẽ tăng lên.

    Tổ chức Y tế thế giới xếp Việt Nam vào danh sách các nước có tỷ lệ kháng kháng sinh cao trên thế giới. Đáng báo động ở Việt Nam đã xuất hiện vi khuẩn kháng đa thuốc, thường xuất hiện trong các bệnh viện, nhất là khoa hồi sức tích cực-nơi tập hợp những ca bệnh nặng đã có vi khuẩn đa đề kháng với carbapenem thế hệ mới – nhóm kháng sinh quý hiếm có phổ kháng khuẩn rộng nhất được xem như “của để dành”.

    2. Nguyên nhân gây đề kháng kháng sinh

    Kê toa kháng sinh khi không cần thiết

    Kháng sinh chỉ có tác dụng diệt vi khuẩn và chỉ được sử dụng trong các trường hợp có dấu hiệu nhiễm khuẩn, không hề có hiệu quả trong điều trị virus. Các bệnh cảm ho sổ mũi thông thường 70% có nguyên nhân là virus nên việc hỗ trợ giảm triệu chứng và nâng cao sức đề kháng là cần thiết hơn cả, kháng sinh chỉ nên được dùng sau khi đã phân tích, đánh giá kĩ tình trạng bệnh nhân có dấu hiệu nhiễm khuẩn hay không. Sự mơ hồ giữa nhiễm vi rút và nhiễm vi khuẩn dễ dẫn đến việc điều trị bao vây hơn là điều trị theo đúng mục tiêu. Việc sử dụng tràn lan kháng sinh không những không giúp ích gì cho việc điều trị mà còn làm tăng nguy cơ đề kháng kháng sinh.

    Bệnh nhân không tuân thủ điều trị

    Sự phối hợp tốt giữa nhân viên y tế và bệnh nhân là một trong những chìa khóa để tối ưu hóa việc điều trị, trong đó ý thức tuân thủ dùng thuốc của bệnh nhân là cực kì quan trọng.

    Thời gian điều trị kháng sinh cho các nhiễm khuẩn nhẹ thường là 7-10 ngày. Đối với các nhiễm khuẩn nặng như viêm màng não, màng trong tim, tủy xương… thì đợt điều trị thường kéo dài hơn.

    Tuy nhiên do người bệnh còn thiếu hiểu biết và thiếu sót của nhân viên y tế trong việc tư vấn hướng dẫn sử dụng thuốc, đảm bảo tuân thủ điều trị, người bệnh thường hay tự ý dừng thuốc khi thấy triệu chứng bệnh đã thuyên giảm nhưng lúc này trong cơ thể vi khuẩn gây bệnh vẫn tồn tại và có thể đột biến gây kháng thuốc.

    Bệnh nhân tự ý dùng thuốc kháng sinh

    Việc người bệnh tự làm “bác sĩ” cho chính mình đang là vấn đề đáng lo ngại. Bệnh nhân có xu hướng tự tìm kiếm thông tin trên internet để tự chẩn đoán bệnh và tìm thuốc điều trị trong khi hoàn toàn thiếu kiến thức chuyên môn về y dược, tự xem kháng sinh là một thần dược có thể chữa được mọi bệnh, ngay cả khi chỉ sổ mũi thông thường. Việc này không những góp phần làm gia tăng đề kháng kháng sinh cộng đồng mà còn tiểm ẩn nhiều rủi ro xảy ra các phản ứng có hại khi dùng thuốc có thể ảnh hưởng đến tính mạng mà người bệnh không thể kiểm soát được.

    Ngoài những nguyên nhân hàng đầu của đề kháng kháng sinh đã nêu ở trên, phải kể đến các nguyên nhân khác cũng quan trọng không kém như lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi, hệ thống vệ sinh yếu kém, kiểm soát nhiễm khuẩn trong bệnh viện và phòng khám chưa tốt, chưa có kháng sinh mới.

    3. Hệ quả của việc sử dụng kháng sinh không đúng cách

    Đề kháng kháng sinh làm gia tăng tỉ lệ tử vong các bệnh lý liên quan đến nhiễm trùng

    Vi khuẩn kháng kháng sinh gây gánh nặng y tế. Việc điều trị sẽ trở nên khó khăn hơn, các kháng sinh cơ bản không còn có tác dụng do vi khuẩn đã kháng thuốc ngay cả khi sử dụng với liều cao, kéo dài. Do đó phải kết hợp nhiều loại kháng sinh để có tác dụng trên vi khuẩn không những gây tốn kém mà còn tăng tác dụng không mong muốn trên gan, thận cho bệnh nhân. Chưa kể việc kết hợp kháng sinh không có hiệu quả đối với các loại “siêu vi khuẩn” có thể gây tử vong cho bệnh nhân.

    Không kiểm soát được tác dụng không mong muốn 

    Việc người bệnh tự ý dùng thuốc kháng sinh mà không có sự chỉ định hay hướng dẫn từ các chuyên gia y tế dễ dẫn đến rủi ro không thể nhận biết hay xử lý được khi tác phản ứng không mong muốn xảy ra, những phản ứng này có thể từ nhẹ như nổi mày đay, phát ban, gây ngứa ngáy khó chịu cho đến nặng với biểu hiện khó thở, tụt huyết áp…

    Gia tăng các bệnh lý liên quan đến miễn dịch 

    Các nghiên cứu cho thấy có một lợi ích đáng kể rằng việc bổ sung men vi sinh trong giai đoạn trước và sau khi sinh có thể đóng một vai trò thiết yếu trong việc phòng ngừa và hạn chế các bệnh lý liên quan đến hệ miễn dịch như hen suyển, chàm. Chẳng hạn các bé tiếp xúc với vi khuẩn qua đường âm đạo của mẹ thì ít bị hen hơn các bé sinh bằng phương pháp mổ. Việc sử dụng kháng sinh bừa bãi, không cần thiết, đặc biệt là kháng sinh phổ rộng (kháng sinh tác động trên nhiều loại vi khuẩn) đã tiêu diệt những vi khuẩn có lợi trong cơ thể, góp phần làm tăng nguy cơ bị hen.

    4. Biện pháp hạn chế đề kháng kháng sinh

    Vai trò, trách nhiệm của nhân viên y tế

    Chỉ kê toa kháng sinh nếu có dấu hiệu nhiễm khuẩn, ưu tiên những kháng sinh phổ hẹp- kháng sinh chỉ có tác dụng với một số loại vi khuẩn nhất định, chỉ phối hợp kháng sinh khi cần thiết.

    Sử dụng kháng sinh cần đảm bảo đúng 4 nguyên tắc:

    Đúng vi khuẩn gây bệnh

    Đủ thời gian

    Đủ hàm lượng

    Đúng cách

    Trong đó dược sĩ đóng vai trò quan trọng trong việc tư vấn hướng dẫn liều dùng, cách dùng hợp lý, cách theo dõi các tác dụng không mong muốn có thể xảy ra cũng như cách xử trí.

    Ý thức của người bệnh

    Tuân thủ liệu trình điều trị được kê toa, dùng thuốc đúng theo hướng dẫn của nhân viên y tế, không tự ý mua thuốc để điều trị, tự động giảm liều hay ngừng thuốc khi thấy triệu chứng đã giảm.

    Khi con người đang bị chậm lại trong cuộc đua với vi khuẩn, vi khuẩn đang tiến hóa ngày càng tinh vi hơn các loại kháng sinh từng được dùng để tiêu diệt nó, việc ngăn chặn đề kháng kháng sinh trở thành vấn đề bức bách hơn bao giờ hết, đòi hỏi sự chung tay của cả cộng đồng.

     

                                                                                                           DS. Trần Thị Hoài Vy

    Bài viết khác

    Gout- Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

    Gout- Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

    Ngày đăng: 17/05/2022 09:43 AM

    Bệnh Gout là một dạng bệnh viêm khớp - trong bệnh gout, chế độ ăn uống hợp lý là hết sức quan trọng vì nó có thể giúp cảm đợt cấp của bệnh. Mời bạn đọc cùng tìm hiểu về bệnh Gout ở Website Golden Mouse

    Mụn rộp môi

    Mụn rộp môi

    Ngày đăng: 17/05/2022 08:25 AM

    Mụn rộp môi là tình trạng bệnh phổ biến hiện nay, nhất là thường thấy ở những người bị tổn thương ở môi. Vậy, mụn rộp môi là gì? Vì sao lại bị mụn rộp môi? Nguyên nhân triệu chứng và cách điều trị có trong bài viết ở Golden Mouse, mời bạn đọc tìm hiểu.

    Thoái hoá khớp

    Thoái hoá khớp

    Ngày đăng: 08/05/2022 04:10 PM

    Thoái hóa khớp: Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa được chúng tôi biên soạn bởi những chuyên gia y tế có kiến thức sâu rộng. Để tìm hiểu rõ hơn về thoái hóa khớp, đau khớp hãy xem bài viết ở trang web Golden Mouse

    Chăm sóc da mùa khô

    Chăm sóc da mùa khô

    Ngày đăng: 08/05/2022 03:28 PM

    Hướng dẫn chăm sóc da mùa khô giúp cho các bạn có làn da khô đặc biệt trong khí hậu Việt Nam dễ bị ngứa, đỏ, nút nẻ da. Xem chi tiết nguyên nhân làm cho da bị khô ngưa và cách chăm sóc đúng đắn để có được một làn da đẹp và khỏe tại website Golden Mouse

    Hướng dẫn theo dõi và chăm sóc trẻ em mắc covid-19

    Hướng dẫn theo dõi và chăm sóc trẻ em mắc covid-19

    Ngày đăng: 25/03/2022 05:12 PM

    Sự xuất hiện của biến chủng mới omicron với tốc độ lây lan nhanh cộng với việc trẻ em là những đối tượng hầu hết chưa được tiêm chủng và đã được đi học trở lại làm cho tình trạng nhiễm Covid-19 ở trẻ em dưới 18 tuổi ngày càng gia tăng, chiếm khoảng 19,2%, trong đó 4,8% trẻ từ 13-17 tuổi; 8% trẻ 6-12 tuổi; 2,8% trẻ từ 3-5 tuổi và 3,6% trẻ từ 0-2 tuổi Trên thực tế, tình trạng của trẻ nhìn chung thường nhẹ hơn người lớn và ít diễn tiến trở nặng. Vì vậy việc hiểu đúng để chăm sóc trẻ tình trạng nhẹ tại nhà là vô cùng quan trọng. Phụ huynh cần tránh tâm lý hoang mang, lo lắng thái quá trong việc chăm sóc trẻ để trẻ nhanh hồi phục, hạn chế lây nhiễm trong gia đình và tránh quá tải hệ thống y tế không cần thiết

    Viêm da cơ địa - Nguyên nhân, thuốc điều trị, cách phòng ngừa

    Viêm da cơ địa - Nguyên nhân, thuốc điều trị, cách phòng ngừa

    Ngày đăng: 02/01/2022 01:43 PM

    Viêm mũi dị ứng

    Viêm mũi dị ứng

    Ngày đăng: 30/11/2021 06:25 PM

    Viêm mũi dị ứng: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị, thông tin về bệnh viêm mũi dị ứng và cách đề phòng

    Chăm sóc sức khỏe hậu covid-19

    Chăm sóc sức khỏe hậu covid-19

    Ngày đăng: 25/10/2021 01:36 PM

    Vì sao ở nhà vẫn mắc Covid-19 ?

    Vì sao ở nhà vẫn mắc Covid-19 ?

    Ngày đăng: 18/09/2021 05:37 PM

    Giữa bối cảnh cả nước đang gồng mình chống dịch, số ca nhiễm và tỷ lệ tử vong ngày càng gia tăng, hệ thống y tế trở nên quá tải thì việc thực hiện các biện pháp cách ly xã hội là cực kì quan trọng, người dân được khuyến khích ở nhà và chỉ ra ngoài trong những trường hợp cấp thiết để hạn chế lây lan dịch bệnh, nhưng vẫn có một số trường hợp dù đã ở nhà không đi đâu nhưng vẫn bị nhiễm Covid-19.

    BỘ ĐÔI XI-MÊ (Xisat & Medoral) - CHỦ ĐỘNG CHẶN ĐỨNG CON ĐƯỜNG LÂY NHIỄM COVID-19

    BỘ ĐÔI XI-MÊ (Xisat & Medoral) - CHỦ ĐỘNG CHẶN ĐỨNG CON ĐƯỜNG LÂY NHIỄM COVID-19

    Ngày đăng: 08/09/2021 11:36 AM

    Vệ sinh mũi miệng phòng Covid 19 Xisat Medoral Xem chi tiết thành phần, hướng dẫn sử dụng, công dụng và mua hàng chính hãng giá tốt tại Nhà thuốc Golden Mouse.
    Liên hệ
    Vui lòng nhập họ và tên
    Vui lòng nhập số điện thoại
    Vui lòng nhập địa chỉ
    Vui lòng nhập địa chỉ email
    Vui lòng nhập chủ đề
    Vui lòng nhập nội dung

    SỨC KHỎE LÀ VÀNG

     

    Luôn nổ lực hoàn thiện và nâng cao chuyên môn, tạo dựng môi trường thân thiện, nuôi dưỡng nhiệt tâm để luôn bên cạnh hỗ trợ và chăm sóc sức khỏe cho tất cả khách hàng

     

    Chính Sách

    - Hướng dẫn mua hàng và thanh toán

    - Chính sách bảo mật thông tin

    Thông tin liên hệ

    Văn phòng: 1416/17/19 Lê Đức Thọ, Phường 13, Quận Gò Vấp, TpHCM
    ĐT: (028) 39916789
    - Trụ sở :
    Nhà thuốc-CN1
    19 Đặng Văn Ngữ, Phường 10, Quận Phú Nhuận, TpHCM
    ĐT: (028) 35351618
    Nhà thuốc-CN2
    104 Cao Thắng, Phường 17, Quận Phú Nhuận, TpHCM
    ĐT: (028) 35351238
    Nhà thuốc-CN3
    17 Lê Thị Hồng, Phường 17, Quận Gò Vấp, TpHCM
    ĐT: (028) 39840168

    Nhà thuốc-CN4
    190 Đồng Đen, Phường 14, Quận Tân Bình, TpHCM
    ĐT: (028) 35355986

    Nhà thuốc-CN5
    25B Nguyễn Văn Đậu, Phường 5, Quận Phú Nhuận, TpHCM

    ĐT: (028) 3535438

    Nhà thuốc-CN6

    300 Nguyễn Văn Khối, Phường 9, Quận Gò Vấp, TpHCM

    ĐT: (028) 35354538

    Mạng xã hội:

    Fanpage

    DMCA.com Protection Status

    Đăng ký nhận tin

    Hãy để lại thông tin của bạn để có thể nhận thông tin sớm nhất từ chúng tôi

    Copyright © 2020 GoldenMouse. Design NiNa Co.,Ltd
    SMS
    Bản đồ
    Zalo
    Hotline