Bệnh Cúm mùa: Dấu hiệu - Cách phòng ngừa và điều trị

Cúm mùa là một bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra. Đây là một trong những bệnh thường gặp vào các thời điểm giao mùa, đặc biệt là mùa lạnh. Bệnh có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi và nếu không được kiểm soát kịp thời, cúm mùa có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền.

I. Nguyên nhân gây cúm mùa

Cúm mùa do virus cúm (Influenza virus) gây ra khi hệ miễn dịch của Chúng ta suy yếu mà tiếp xúc với nguồn bệnh, chủng virus chủ yếu thuộc ba loại A, B và C, trong đó:

• Virus cúm A: Gây dịch cúm lớn và có khả năng lây lan mạnh.

• Virus cúm B: Thường gây dịch nhỏ hơn và ít biến đổi so với virus cúm A.

• Virus cúm C: Hiếm gặp và thường chỉ gây các triệu chứng nhẹ.

II. Đường lây truyền của virus cúm chính là:

• Giọt bắn từ người bệnh khi ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.

• Tiếp xúc với bề mặt bị nhiễm virus, sau đó chạm vào mắt, mũi hoặc miệng. Triệu chứng của cúm mùa

III. Triệu chứng sẽ đột ngột xuất hiện, có thể kể đến:

• Sốt cao: 38-40°C.

• Mệt mỏi, đau nhức cơ.

• Ho khan, đau họng.

• Chảy nước mũi trong hoặc nghẹt mũi.

• Đau đầu, ớn lạnh.

Ở một số người, cúm có thể gây buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy, đặc biệt là ở trẻ em.

IV. Nếu không can thiệp chăm sóc và điều trị kịp thời, cúm mùa có thể dẫn đến:

• Viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi do bội nhiễm vi khuẩn.

• Viêm tai giữa.

• Làm nặng thêm các bệnh lý mạn tính như hen suyễn, bệnh tim mạch, hoặc tiểu đường.

• Tử vong, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc người suy giảm miễn dịch.

V. Cách phòng ngừa cúm mùa

• Tăng cường hệ miễn dịch là ưu tiên số một bằng cách ăn uống lành mạnh, tập thể dục đều đặn và ngủ đủ giấc, bổ sung các thành phần tăng cường hệ miễn dịch trực tiếp như Thymomodulin, gián tiếp như Kẽm, Vitamin C hàm lượng từ 1000 - 2000mg ở người lớn tuỳ thể trạng.

• Rửa tay thường xuyên: Dùng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay.

• Tránh tiếp xúc gần với người bị cúm.

• Đeo khẩu trang: Đặc biệt khi ở nơi đông người hoặc trong mùa dịch.

• Vệ sinh không gian làm việc và sinh sống thoáng mát, loại bỏ các nguồn gây bệnh.

• Bạn cũng có thể tiêm vắc-xin phòng cúm, tuy nhiên, do virus cúm liên tục biến đổi nên việc tiêm vắc-xin phải nhắc lại và phải chuẩn bị một thể trạng tốt trước khi tiêm, bản chất của vắc-xin là một phần của virus tuỳ theo phương pháp sản xuất, có thể giúp Bạn sinh ra kháng thể phòng vệ nhưng đáng tiếc là kháng thể sinh ra cũng không quá bền vững theo thời gian.

VI. Điều trị cúm mùa

Mặc dù có thuốc kháng virus nhưng sẽ được chỉ định trong trường hợp nặng hoặc có nguy cơ biến chứng cao do cân nhắc lợi và hại.

Vì vậy, Bạn cần:

• Một chế độ nghỉ ngơi phù hợp và uống đủ nước.
• Tăng cường sức đề kháng mạnh mẽ bằng các sản phẩm hỗ trợ để kịp thời trong đợt cấp.

• Có thể điều trị triệu chứng bằng thuốc hạ sốt, giảm đau paracetamol hoặc ibuprofen khi có sốt hoặc có đau hoặc điều trị các triệu chứng khác kèm theo như ho, sổ mũi bằng các thuốc phù hợp theo liều lượng hướng dẫn của Dược sỹ hoặc Bác sỹ.
• Một số thuốc kháng vi-rút có thể được Bác sỹ chỉ định cho người mắc cúm, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao hoặc trường hợp bệnh nặng. 

Hiệu quả điều trị thường tốt hơn khi thuốc được sử dụng sớm, nhất là trong những ngày đầu của bệnh.

Những câu hỏi thường gặp:

1. Cúm mùa khác cảm lạnh như thế nào?

Cảm lạnh thường khởi phát từ từ, nổi bật với hắt hơi, nghẹt mũi, chảy nước mũi và đau họng.

Trong khi đó, cúm thường xuất hiện đột ngột hơn, dễ gây sốt, đau đầu, đau cơ và mệt mỏi nhiều. Ho do cúm cũng có thể kéo dài từ hai tuần hoặc lâu hơn.

Tuy nhiên, chỉ dựa vào triệu chứng đôi khi không thể xác định chính xác nguyên nhân. Một số bệnh đường hô hấp khác cũng có biểu hiện tương tự.

2. Những ai có nguy cơ bị cúm nặng?

Đa số người khỏe mạnh có thể tự hồi phục. Tuy nhiên, nguy cơ biến chứng tăng cao ở:

• Trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 5 tuổi.
• Người từ 65 tuổi trở lên.
• Phụ nữ mang thai.
• Người mắc bệnh tim mạch, hen phế quản, bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường...
• Người suy giảm miễn dịch.
• Nhân viên y tế hoặc người thường xuyên chăm sóc người có nguy cơ cao.

Ở những nhóm này, cúm có thể tiến triển thành viêm phổi, làm nặng bệnh nền, gây suy hô hấp hoặc những biến chứng nghiêm trọng khác.

3. Khi nào cần đi khám ngay?

Người bệnh nên được đánh giá y tế sớm khi thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc có triệu chứng nặng. Người bệnh cần đi khám ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu:

• Khó thở, thở nhanh hoặc cảm giác thiếu không khí.
• Đau hoặc tức ngực.
• Lơ mơ, rối loạn ý thức hoặc mệt kiệt sức bất thường.
• Sốt cao kéo dài hoặc tình trạng bệnh xấu dần.
• Ăn uống kém, mất nước rõ.
• Triệu chứng đã giảm nhưng sau đó sốt hoặc ho trở lại và nặng hơn.
• Trẻ có tím môi, khó thở, co kéo lồng ngực hoặc phản ứng kém.

Không nên chủ quan với cúm ở người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người có bệnh nền.

4. Người mắc cúm nên làm gì để tránh lây cho người khác?

Khi đang có triệu chứng cúm, nên:

• Hạn chế tiếp xúc gần với người khác.
• Nghỉ ngơi tại nhà khi đang sốt hoặc mệt nhiều.
• Che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi.
• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch vệ sinh tay phù hợp.
• Không dùng chung ly, cốc, khăn mặt và các vật dụng cá nhân.
• Giữ không gian sinh hoạt thông thoáng.
• Cân nhắc đeo khẩu trang khi phải tiếp xúc với người khác.
• Xông tinh dầu tràm, sả chanh, bạc hà...để tăng cường sát khuẩn đường hô hấp, giảm nhanh tình trạng nghẹt mũi, đồng thời còn khai thông lỗ chân lông, kích thích ra mồ hôi để giúp cơ thể giảm nhiệt, tăng lưu thông máu, giúp cơ thể thư giãn.

5. Cúm mùa thường kéo dài bao lâu?

Phần lớn người bệnh hết sốt và cải thiện triệu chứng trong khoảng một tuần. 

Tuy nhiên, tình trạng ho hoặc mệt mỏi có thể kéo dài lâu hơn.

6. Bị cúm có cần uống kháng sinh không?

Không dùng kháng sinh thường quy để điều trị cúm vì cúm do vi-rút gây ra. Chỉ sử dụng kháng sinh khi có chỉ định chuyên môn đối với nhiễm khuẩn kèm theo.

7. Đã tiêm vắc-xin có còn bị cúm không?

Vẫn có thể mắc cúm sau tiêm phòng. Tuy nhiên, vắc-xin giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và quan trọng hơn là giúp giảm nguy cơ bệnh nặng và biến chứng.

Kết luận:

• Cúm mùa là bệnh phổ biến nhưng có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu được phát hiện kịp thời. 
• Không có điều gì tuyệt vời bằng chuẩn bị sẵn một trạng thể chất khoẻ mạnh, Bạn có thể bất chấp nắng mưa và sự ô nhiễm của môi trường hiện nay.
• Hãy giữ gìn môi trường sống và làm việc trong lành và đến gặp Dược sỹ hoặc Bác sỹ để có lời khuyên phù hợp khi Bạn gặp các triệu chứng bất thường kể trên.
• Hãy chủ động bảo vệ sức khoẻ của bản thân khỏi cúm mùa bằng những hành động phòng ngừa cảm cúm kể trên thường xuyên, mỗi ngày.
• Chúc Bạn đọc luôn có sức khoẻ tốt và cám ơn Bạn đã đọc hết bài viết này.